Het Amerikaanse leger begint maandag aan een zeeblokkade van alle schepen die van en naar Iraanse havens varen. President Trump kondigde de stap af nadat 21 uur durende vredesgesprekken in Pakistan zonder akkoord eindigden. Het is de zwaarste militaire escalatie sinds het begin van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran.
Teheran reageerde furieus. Iran noemt de blokkade een daad van piraterij en dreigt met tegenmaatregelen. “Als dit doorgaat, is geen enkele haven in de Perzische Golf nog veilig,” aldus een Iraanse woordvoerder.
Olie boven 100 dollar
De financiële markten reageerden direct. De olieprijs steeg op een dag met ongeveer acht procent en passeerde de grens van 100 dollar per vat, volgens de eerste handelsdagen sinds het nieuws bekend werd. Voor Nederlandse automobilisten betekent dat een sprong aan de pomp: de adviesprijs voor diesel klom richting 2,70 euro per liter. De AEX opende lager, al profiteerde Shell van de hogere olieprijs.
Internationale reacties verdeeld
De Amerikaanse bondgenoten zijn niet eensgezind. Het Verenigd Koninkrijk steunt de blokkade niet, maakte premier Starmer duidelijk. Ook Australië laat weten niet aan te willen sluiten. Spanje en China veroordeelden de actie scherp; volgens beide landen is de zeeblokkade niet te verdedigen onder het internationaal recht.
De Verenigde Naties waarschuwen voor de gevolgen op langere termijn. Volgens een rapport van de VN-Ontwikkelingsorganisatie kunnen tot 32 miljoen mensen wereldwijd terugvallen in armoede als de oorlog escaleert en de energiemarkten ontwricht raken.
Strategisch knelpunt
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste doorvoerroutes voor olie ter wereld. Ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieproductie passeert dagelijks deze nauwe zeestraat tussen Iran en Oman. Een langdurige blokkade kan de prijzen verder opjagen en de toeleveringsketens van energie in Europa en Azië hard raken.